Bu türbede Kuzköy’ün kurucusu Şit Abdâl yatıyor.

       Aybastı ve Ordu Yöresi Türkler tarafından 1390’larda Fethedilmiş ve bu bölgede Hacı Emiroğulları adıyla bir Türkmen beyliği kurulmuştu.

       Bölge 1427’lerde Hacı Emiroğullarından Osmanlı Yönetimine geçmiştir. Osmanlı Devleti arşivinde Kuzköy ile ilgili en eski belge H.859/M.1455 Tarihli tapu tahrir defteri’dir. Bu defter Fetihten 70.75 yıl sonra yazılmıştır ve döneme ait nüfus ve vergi kayıtarın ihtiva etmektedir. Söz konusu 1455 tarihli bu defterde hem bölgeye gelen ilk Türk Fatihlerin adları hemde vergi mükellefleri durumuna gelmiş olan ikinci nesil oğulların adları vardır.

       Fatih Sultan Mehmet dönemine ait 1455 tarihli tapu tahrir defterindeki kayıtlardan anlaşıldığına göre Kuzköy. Divani ve malikane hisseleri adıyla iki baştan vergilendirilmiştir. Divani Hissesi Müsellem denen askerlere ödeniyordu malikane hissesi ise, Şidlü dede oğlu şeyh hasan’ın vakfı idi. Şeyh hasan aynı zamanda zâviyedarlik görevini yürütüyordu. Bu kayıtlardan, köye ilk gelenlerin başında bulunan Şidlu Dede’nin Fetih hakkı olarak köyün malikâne hissesine sahip olduğunu ve bu hakkını kurmuş olduğu zâviyeye vakfettiğini anlıyoruz.

       Türbedeki Alem. Ejder başlı Asâ ve 1395 Tarihli Arapça seyhlik icâzeti, bölgenin Fatihlerinden ve Kuzköy’ün kurucularından biri olan Şidlü dede den kalmadır. Bu icâzet sayesinde Şidlü Dedeyi biraz daha yakından tanıyoruz. Burada adı Şit Abdal olarak geçiyor. Babası, Bâyezid_i Bistami Halifelerinden Hızıru’r Rümi dir. Şit Abdal 1395’te Filistin’de Halil (Hebron) Şehrine gidiyor; Halilullah Hz. İbrahim’in ve diğer Peygamberlerin Kabirleri ziyaret ediyor;  Allah’a yakarıyor; Oradaki Şehlerle Tanışıyor. Şeyhler, Şit Abdal’da olgunluk hali görüyorlar ve onu süfilerin yolunda Yetiştiriyorlar. Dünya en az kıymet veren Halillullah’ı hatırlattığı, Tarikata elverişli olduğu ve hakikat ehlinin yolunda gittiği için kendisine “Gerek seferde gerek hazarda olsun Halilullah’ın alemini taşıma” yetkisi veriyorlar. Böylece Şit Abdal Meşâyih ve fukara arasına giriyor müriler için bir sofra açıyor ve kendisinden istifâde etmek isteyenlerden ahit alıyor. Şit abdal’a Şeyhlik icazetini verenler kendisine Allah’tan korkmasını, vaktin kıymetini bilmesini, övülen Şer’i Şerife uygun olan Tarikati Benimsemesini Tavsiye ediyorlar.

       İcâzetin bize ulaşan son bölümü aynen şöyledir;

Büyükler, Şeyhler, Dervişler ve Kardeşler Allah onların hepsinden razı olsun. Hepsi onun yardımını isteyip kendisini destekleyecekler, onun hassasiyetini koruyup menfaatine uygun davranacaklardır. Sonra onun Dâvetine icâbet edip ikram da kusur etmeyecek, ihtiyaçlarını karşılama hususunda ihmal göstermeyeceklerdir. Bu hususta Şu Âyetin Mazmununu göz önünde bulunduracaklardır. Hatırlayın o günü ki, herkes dünyada ne hayır işlediyse karşısında onu Hazırlanmış bulacak ne de  kötülük yaptıysa, onunla kendi arasında uzak bir mesafe olmasını arzu edecek. Allah size Asıl kendinden Korkmanızı emreder. Allah Kullarını pek çok esirgeyendir. (Kur’an, III/30). Bu izin onun için, kendisinin Şeyhlik postuna oturduğunu ve bu işi Kabül ettiğini gösterir. Horasan erenlerinden ve Abdalân-ı Rüm’dan biri olan Şitabdal, işte bu anlayış içinde kuzköy’e geliyor.  Buraya Zâviyesini kuruyor. Cömertliği ile şöhret bulmuş Hz. İbrahim gibi, sofrasını gelene gidene açıyor; Çevresindeki Müridler, Zâviyenin vakıf arâzilerini işleyerek gelir temin ediyorlar. Böyleci Zaviye, geleni gideni ağırlayan bir sosyal tesis ve kültürevi olarak fonsiyonunun XX. Yüzyıl başlarına kadar devam ettiriyor. Burada yatan Fatihlerin inancı, bu günü kültürel kimliğimizin sembolü olacaktır. Ruhları şad olsun. ElFatiha.

(15 Haziran 1991) Prof.Dr. Bahaeddin YEDİYILDIZ